Het centrum en de sloppenwijken van Kaapstad zijn normaal gesproken strikt gescheiden werelden. Waar veel bewoners van de enorme sloppenwijken overdag werken in het centrum, veelal als huishoudsters en tuinmannen, begeef je je als ‘uMlungu’ (blanke) in principe niet in de sloppenwijken.

Op één dag in de week vervagen deze grenzen ietsje. Dat is op zondag in Gugulethu.

Cape Town back in the days (part II)

Kaapstad wordt er wel eens van beschuldigd niet bij Afrika te horen. Hoewel dit feitelijk incorrect is, kun je je er iets bij voorstellen. De stad heeft een vrij ‘Westerse’ uitstraling en schijnt nogal te verschillen van andere Afrikaanse steden. Het is een schone, nette stad, en ook het verkeer is prima gereguleerd. Er is één prettige, chaotische, uitzondering: de minibus.

Ik ben geboren en getogen Amsterdammer. Mijn jeugd bracht ik door op straat met een bal. Nu ben ik bijna dertig jaar oud en woon ruim een half jaar in Kaapstad. Een half jaar is veel voetbal.  

Met gemak kun je hier al het Nederlandse voetbal volgen, zonder problemen kijk ik op drie of vier schermen tegelijk de ontknoping van de eredivisie. Afgelopen januari volgde ik tussen de lokale voetbalfanaten de Africa Cup, ook ik stond juichend op de banken toen Zambia de finale won na een heroïsche strafschoppenreeks. Nog even en het is juni, het EK voetbal. Ik ga het volgen vanuit zuidelijk Afrika. Tijdens dit voetbalfestijn reis ik door Zuid-Afrika, Namibië en Botswana. Gelukkig verkeer ik in goed gezelschap. Zoals Pa Meeuwse (Frits Lambrechts) in All Stars altijd over voetbal zei: “samen is niet alleen”.

Het is even wennen: eerst door het beveiligde hek, dan de twee sloten op de deur en het hek erachter openmaken, en tenslotte het alarm uitzetten voordat je je huis binnen bent. In Zuid-Afrika zijn dit voorzorgsmaatregelen die iedereen neemt zonder er eigenlijk nog bij stil te staan. “Is dit een onveilige buurt?”, vroegen we de man die de code voor ons alarm kwam instellen. “Nee hoor, het is een hele goede buurt om te wonen. Maar je wilt niet een alarm nodig hebben, en het dan níet hebben.”

Maar hoe is het zover gekomen? Waarom is er zoveel criminaliteit in Zuid-Afrika?

’s Ochtends stond ik te volleyballen op een basisschool in het centrum van de stad. Dezelfde dag startte de voetbalcompetitie van Oranjekloof plotseling. Met enige haast reden Kevin en ik van de ene school naar de andere school, van de ene kant van Kaapstad naar de andere kant van Kaapstad. Eenmaal aangekomen bij de jongens onder de elf jaar van basisschool Oranjekloof, was de wedstrijd geannuleerd. Het vervoer was niet geregeld en er stond een uitwedstrijd op het programma.

De kunst van het voortbewegen en de ontmoeting met de stad

Wandelen, slenteren, kuieren, sloffen, lopen, drentelen, hiken, sjokken, alles kan. Vele typen mensen gebruiken tal van manieren om zich te verplaatsen. De beste manier om door een stad te gaan is: flaneren. Dit type voortbewegen vormt een aparte klasse. De kunst van het flaneren is niet zomaar voor iedereen weggelegd. Denk er vooral niet te makkelijk over, zie daar, de eerste valkuil doemt reeds op. Simpelweg de ene voet voor de andere voet zetten, dat is lopen. Gedecideerd voorwaarts gaan per benenwagen, dat is wandelen. Tegenwoordig vaak hiken genoemd.

Zuid-Afrika wordt wereldwijd geroemd als wijnland. Minder bekend is de opkomst van de bierbrouwerijen in de afgelopen jaren. Daarom gaan wij de beste brouwerijen bezoeken en de lekkerste bieren testen. Dit is het tweede deel van een serie: Darling Brew, Birkenhead Brewery en Newlands – SAB (deel 2).

Kaapstad is fantastisch. Je leest het overal waar je nu ook bent. En tuurlijk, het leven is ook heerlijk aan deze kant van de aardbol. Maar ik ga dan zoeken naar de onvolkomenheden. En dan komen ze, die minibusjes. Eerst schrok ik ervan, toen begon ik eraan te wennen, nu vind ik ze ook wel eens lastig. Als een toneelstukje zit er een puber aan het stuur en hangt een schreeuwlelijkerd uit het raam. Oom agent roept ze soms een halt toe. De niet zo punctuele agenda’s van de Capetonians is eerst een verademing voor je stress. Een relaxed leven is zo gek nog niet.

We zijn op weg naar de sloppenwijk Imizamo Yethu,vlakbij Kaapstad. In de auto op weg naar basisschool Oranjekloof vertelt Kevin over de jeugdafdeling van Ajax Cape Town. Het trainingscomplex wordt Ikamva genoemd, Xhosa voor toekomst. Dáár leren ze echt voetbal, vertelt hij enthousiast, niet van die lange ballen. Waarna hij een zuur gezicht toont. Kevin is geboren in Engeland en gek van voetbal. Hij is in de zestig, heeft wit haar en knalblauwe ogen. 

Het is een grasveld ter grootte van een tennisbaan. De school ligt tegen de heuvel aan. Vanuit de sloppenwijk Imizamo Yethu (Hout Bay) is het minstens twintig minuten lopen. Als je achterin de wijk woont, is het langer, tot aan een uur. De klaslokalen zien er op het eerste gezicht prima uit. Schoolbord aan de muur, hoog plafond, ouderwetse houten schoolbankjes en alle kinderen in een uniform. De leraar houdt ze stil, het zijn klassen van vijftig kinderen.

06:15     Wekker.

06:30     Met veel moeite gelukt om op te staan. Douchen, aankleden, ontbijten.

07:25     Jammie shuttle naar de UCT. De Jammie shuttles zijn blauwe busjes, speciaal voor studenten en medewerkers van de UCT. Ze pikken je op van verschillende plekken in Kaapstad waar studentenhuisvesting is, en brengen je de hele dag door gratis van en naar de universiteit.

Bas Mulder (29) is geboren en getogen Amsterdammer met een voorliefde voor reizen en nog veel meer. Zonder aarzeling vloog hij zijn vriendin achterna toen zij in Australië zat en inmiddels wonen zij samen in Kaapstad. Hij probeert Zuid-Afrika te vangen in woord en beeld.

Dertigers dilemma

Ouder worden. Jong voelen. Je bent zo oud als je je voelt. Allemaal niet waar. Want dertig jaar worden is niet leuk. Punt.

Dus ik maakte een vluchtplan. Een zeer goed vluchtplan, al zeg ik het zelf. Tevreden keek ik naar mijn aantekeningen, de basis stond. Er zitten ongetwijfeld nog wat haken en ogen aan en er kunnen nog veel onbekende obstakels opduiken. Ik heb op slinkse wijze mijn vriendin wijs gemaakt dat studeren in het buitenland geweldig goed op je cv staat.